17 Mayıs, 2026

Abaza Köyleri

7 mins read

ABAZAŞTA [KARAÇAY-ÇERKES] BÖLGESİNDEKİ ABAZA YERLEŞİMLERİ (*)

___________________________Valeriy Dzıba__________________________  1. Abazakt (Gebakuaykıt) – 1850 yılında Küçük Zelençuk nehrinin sol kıyısında kurulmuştur. 1850 yılına kadar bu köy, Urup ve Keafar nehirlerinin üst kesimlerinde bulunuyor ve bu topluluğun yöneten beyinin adıyla ‘Gebakuaykıt’ (Rusça ‘Egibokovsk’) olarak adlandırılmıştır. 1929’da Abazakt köyü olarak isim değişikliği yapılmıştır. Nüfusu 274 kişi olup Abazaca’nın Tapanta (Aşıwa) diyalekti konuşulur. 2. Abaza-Hable […]
2 mins read

ABAZA KÖYLERİ-2: Halkaçayır (Teşvikiye) / Yıldızeli / Sivas

Belge adı            : BOA, A.MKT.UM 481/51. Belge tarihi       : 3 Zilhicce 1277 [12 Haziran 1861] Belge konusu    : Sivas’ın Yıldızeli (Kilmigad) kazasındaki Halkaçayırı adlı araziye yerleşen Abaza Marşan kabilesinden 32 hane için Teşvikiye adıyla bir köy kurulması ve yerleşenlere tarla tahsisinde bulunularak tapu işlemleri için gerekli mazbataların işleme alınması. Belge çevirisi    :    Makâm-ı ulyâ-yı hazret-i Vekâletpenâhî’ye […]
31 mins read

ABHAZYA ABHAZYA’DIR!

Sakarya Kartvel Gürcü Laz Kültür Derneği’nin 19 Aralık tarihli ‘Abhazya Gürcistan’dır, Gürcistan Hepimizin!’ adlı yazısını okuduğumuzda çoğu zaman yaptığımız gibi ciddiye almayarak geçiştirmiştik. Ne de olsa sadece Gürcü milliyetçileri tarafından tekrarlanan ve hiç bir ciddi akademisyenin, tarihçinin önemsemediği hipotezlerin yeni bir tekrarından başka bir şey değildi. Yazdıkları ikinci yazıyı okuduğumuzda bu sefer en azından düşünmelerini […]

3 mins read

ABHAZLAR (Azığa)(*) – N.F. Dubrovin

Ubıhların hemen gerisinde, Karadeniz kıyısı boyunca güneydoğu yönünde ilerleyen bir gezgin kendini tamamen farklı bir dünyada bulur. Denizden yavaş yavaş uzaklaşan Kafkas Dağlarının sırtları, yerini çok güzel ve verimli ovalara bırakmaktadır. Çıplak dağlar ve birçok boğazın geçtiği kayalık kıyılar artık konuğunu yormuyor. Aksine, önünde dağların en yüksek eteklerinde bile eksik olmayan, hiç solmayan ve denize […]

15 mins read

“ABAZA” ETNONİMİNİN RUS VE ADIGE DİLLERİNDEKİ ÇAĞRIŞIMI*

C.N. KOKOV   L.C. KOKOVA *******Camaldin Kokov – Rus Dili ve Genel Dilbilim Bölümü Profesörü“Kabardey-Balkar H. M. Berbekov Devlet Üniversitesi”,Nalçik, e-mail: koko30@mail.ruLeila Kokova – Rus Dili ve Genel Dilbilim Bölümü Doçenti“Kabardey-Balkar H. M. Berbekov Devlet Üniversitesi”,Nalçik, e-mail: koko30@mail.ru    ******* Makalede, Kuzey ve Batı Kafkasya’nın en bilinen etnonimlerinden biri olan “Abaza”nın çağrışımları ele alınmaktadır. Etnonim üzerine örtüşen […]

7 mins read

ABAZAŞTA [KARAÇAY-ÇERKES] BÖLGESİNDEKİ ABAZA YERLEŞİMLERİ (*)

___________________________Valeriy Dzıba__________________________  1. Abazakt (Gebakuaykıt) – 1850 yılında Küçük Zelençuk nehrinin sol kıyısında kurulmuştur. 1850 yılına kadar bu köy, Urup ve Keafar nehirlerinin üst kesimlerinde bulunuyor ve bu topluluğun yöneten beyinin adıyla ‘Gebakuaykıt’ (Rusça ‘Egibokovsk’) olarak adlandırılmıştır. 1929’da Abazakt köyü olarak isim değişikliği yapılmıştır. Nüfusu 274 kişi olup Abazaca’nın Tapanta (Aşıwa) diyalekti konuşulur. 2. Abaza-Hable […]

26 mins read

“ABAZA” ETNONİMİNİN TARİH YAZIMINDA İLK KULLANIMI*

Ruslan Karmov ******************* Bu makalede, yazılı tarihi kaynaklarda “Abaza” etnoniminin ilk kez kullanıldığı yer ve zamanın belirlenmesi ile ilgili araştırmaların bir analizi yapılmaktadır. Konunun irdelenmesi, günümüzde Abazalar için büyük önem arz eden etnik kökeninin incelenmesi bakımından önemli bir bilimsel değere sahiptir. Farklı yazılı tarihi kaynaklardan bazı metinlerin ayrıntılı filolojik analizinin yapıldığı bu çalışmada, aynı zamanda […]

2 mins read

ABAZA KÖYLERİ-2: Halkaçayır (Teşvikiye) / Yıldızeli / Sivas

Belge adı            : BOA, A.MKT.UM 481/51. Belge tarihi       : 3 Zilhicce 1277 [12 Haziran 1861] Belge konusu    : Sivas’ın Yıldızeli (Kilmigad) kazasındaki Halkaçayırı adlı araziye yerleşen Abaza Marşan kabilesinden 32 hane için Teşvikiye adıyla bir köy kurulması ve yerleşenlere tarla tahsisinde bulunularak tapu işlemleri için gerekli mazbataların işleme alınması. Belge çevirisi    :    Makâm-ı ulyâ-yı hazret-i Vekâletpenâhî’ye […]

28 mins read

LAPİNSKİ’DEN BU FİTNECİLERE MALZEME ÇIKMAZ! -2-

Bir önceki yazımızda, Teofil Lapinski’nin 1863 baskılı “Die Bergvolker des Kaukasus” adlı kitabından yaptığı üç cümlelik alıntıyla “ABAZA” adını “Bir Çerkes (Adige) etnonimi” haline getirdiğini zanneden ve “reel Abazaları” bu ismin kapsamından çıkararak tarih dışına itmeye çalışan fitneciye, yaklaşımının tutarlı olabilmesi için yazarın kitaptaki diğer anlatılarına da aynı şekilde sahip çıkması gerektiğini söylemiş; Lapinski’nin “Çerkes” […]

1 min read

LAPİNSKİ’DEN BU FİTNECİLERE MALZEME ÇIKMAZ! -1

Hepinizin dikkatini çekmiştir… Son yıllarda, ürettikleri tuhaf söylemlerle ortalığı bulandırmaya çalışan bir güruh türedi. Üzerinde mutabakat hasıl olmuş, hatta aksiyom kabul edilen bilgi, belge ve isimlendirmeleri kurcalayarak, tahrif ederek, üzerinde şüpheler oluşturarak, bilindik manaları dışında zorlama anlamlar yükleyerek akla ziyan çıkarımlarla bağnaz bir milliyetçi atmosfer oluşturuyor; buradan ürettikleri gerilimle de halkları birbirine düşürmeye çalışıyorlar. Bunun […]

7 mins read

YALAN ÜZERİNE KURULAN TARİH – 12

“Abaza”, “Abadze”, “Abaskoi”, “Abaze”, “Abazas”, “Abasien” adlandırmalarının “Apsua”, “Aşuva” ve “Aşkarua” etnonimleri ile alakalarının olmadığı, bunların Çerkes etnonimleri olduğu ile ilgili iki senedir davur soner ve ömer çakırer tarafından provokatif yalan yazılar yazılmaktadır. Etnonimler konusunda bu yalan yazılar ile insanların algılarında anlam karışıklıklarına yol açmak hedeflenmiştir. İsmi geçen kişiler ve onlara arka plandan destek veren […]