14 Temmuz, 2026

Abaza Köyleri

7 mins read

ABAZAŞTA [KARAÇAY-ÇERKES] BÖLGESİNDEKİ ABAZA YERLEŞİMLERİ (*)

___________________________Valeriy Dzıba__________________________  1. Abazakt (Gebakuaykıt) – 1850 yılında Küçük Zelençuk nehrinin sol kıyısında kurulmuştur. 1850 yılına kadar bu köy, Urup ve Keafar nehirlerinin üst kesimlerinde bulunuyor ve bu topluluğun yöneten beyinin adıyla ‘Gebakuaykıt’ (Rusça ‘Egibokovsk’) olarak adlandırılmıştır. 1929’da Abazakt köyü olarak isim değişikliği yapılmıştır. Nüfusu 274 kişi olup Abazaca’nın Tapanta (Aşıwa) diyalekti konuşulur. 2. Abaza-Hable […]
2 mins read

ABAZA KÖYLERİ-2: Halkaçayır (Teşvikiye) / Yıldızeli / Sivas

Belge adı            : BOA, A.MKT.UM 481/51. Belge tarihi       : 3 Zilhicce 1277 [12 Haziran 1861] Belge konusu    : Sivas’ın Yıldızeli (Kilmigad) kazasındaki Halkaçayırı adlı araziye yerleşen Abaza Marşan kabilesinden 32 hane için Teşvikiye adıyla bir köy kurulması ve yerleşenlere tarla tahsisinde bulunularak tapu işlemleri için gerekli mazbataların işleme alınması. Belge çevirisi    :    Makâm-ı ulyâ-yı hazret-i Vekâletpenâhî’ye […]
7 mins read

Abhazya Arşivlerinin Kasıtlı Olarak Yakılması: Tarih ve Kimliğe Ağır Bir Darbe

Savaşların trajik olayları genellikle can kayıpları, yıkılan altyapı ve toprak kayıpları ile hatırlanır. Ancak, çok daha az görünür ancak aynı derecede yıkıcı bir kayıp da kültürel mirasın tahrip edilmesi şeklinde ortaya çıkar. Bu durum, 1992-1993 Gürcü-Abhaz Savaşı sırasında, Gürcü askerlerinin kasıtlı bir kundaklama eylemi ile Abhaz tarihinin önemli bir bölümünü silmesiyle bariz bir şekilde ortaya […]

12 mins read

Tarih Yeniden mi Yazılıyor? Abhazya Üzerine Modern Gürcü Tarih Yazımının Eleştirisi

“Ответ историкам из Тбилиси (документы и факты)” (Türkçe: “Tiflis’ten Tarihçilere Yanıt: Belgeler ve Gerçekler”) adlı kitabında, Abhaz tarihçi Stanislav Lakoba, Gürcü-Abhaz ilişkilerini ele alan kritik konuları ele alıyor. Kapsamlı araştırma ve belgelere dayanan Lakoba, tarihsel anlatıların inceliklerini ve bunların çağdaş çatışmalardaki rolünü derinlemesine inceliyor. Burada sunulan yazı, Lakoba’nın 2001 yılında Sohum’da yayınlanan kitabının 3-7. sayfalarından […]

26 mins read

ABHAZYA VE GÜRCİSTAN’IN HUKUKSAL İLİŞKİLERİ

ABHAZYA VE GÜRCİSTAN’IN HUKUKSAL İLİŞKİLERİ Savaş planlanmıştı 14 Ağustos 1992’de Gürcistan’ın Abhazya Cumhuriyeti’ne karşı silahlı saldırısı başladı. Bu amaçla 5 bin kadar ulusal muhafız sevk edildi. Transkafkasya Askeri Komutanlığı tarafından Şevardnadze Yönetimi’ne teslim edilen yüzden fazla tank, çeşitli zırhlı araç, top ve savaş uçakları, helikopterler kullanıldı. Gürcistan bütün bu gücü silahsız Abhazya’ya karşı kullanarak, Rusya […]

31 mins read

ABHAZYA ABHAZYA’DIR!

Sakarya Kartvel Gürcü Laz Kültür Derneği’nin 19 Aralık tarihli ‘Abhazya Gürcistan’dır, Gürcistan Hepimizin!’ adlı yazısını okuduğumuzda çoğu zaman yaptığımız gibi ciddiye almayarak geçiştirmiştik. Ne de olsa sadece Gürcü milliyetçileri tarafından tekrarlanan ve hiç bir ciddi akademisyenin, tarihçinin önemsemediği hipotezlerin yeni bir tekrarından başka bir şey değildi. Yazdıkları ikinci yazıyı okuduğumuzda bu sefer en azından düşünmelerini […]

3 mins read

ABHAZLAR (Azığa)(*) – N.F. Dubrovin

Ubıhların hemen gerisinde, Karadeniz kıyısı boyunca güneydoğu yönünde ilerleyen bir gezgin kendini tamamen farklı bir dünyada bulur. Denizden yavaş yavaş uzaklaşan Kafkas Dağlarının sırtları, yerini çok güzel ve verimli ovalara bırakmaktadır. Çıplak dağlar ve birçok boğazın geçtiği kayalık kıyılar artık konuğunu yormuyor. Aksine, önünde dağların en yüksek eteklerinde bile eksik olmayan, hiç solmayan ve denize […]

15 mins read

“ABAZA” ETNONİMİNİN RUS VE ADIGE DİLLERİNDEKİ ÇAĞRIŞIMI*

C.N. KOKOV   L.C. KOKOVA *******Camaldin Kokov – Rus Dili ve Genel Dilbilim Bölümü Profesörü“Kabardey-Balkar H. M. Berbekov Devlet Üniversitesi”,Nalçik, e-mail: koko30@mail.ruLeila Kokova – Rus Dili ve Genel Dilbilim Bölümü Doçenti“Kabardey-Balkar H. M. Berbekov Devlet Üniversitesi”,Nalçik, e-mail: koko30@mail.ru    ******* Makalede, Kuzey ve Batı Kafkasya’nın en bilinen etnonimlerinden biri olan “Abaza”nın çağrışımları ele alınmaktadır. Etnonim üzerine örtüşen […]

7 mins read

ABAZAŞTA [KARAÇAY-ÇERKES] BÖLGESİNDEKİ ABAZA YERLEŞİMLERİ (*)

___________________________Valeriy Dzıba__________________________  1. Abazakt (Gebakuaykıt) – 1850 yılında Küçük Zelençuk nehrinin sol kıyısında kurulmuştur. 1850 yılına kadar bu köy, Urup ve Keafar nehirlerinin üst kesimlerinde bulunuyor ve bu topluluğun yöneten beyinin adıyla ‘Gebakuaykıt’ (Rusça ‘Egibokovsk’) olarak adlandırılmıştır. 1929’da Abazakt köyü olarak isim değişikliği yapılmıştır. Nüfusu 274 kişi olup Abazaca’nın Tapanta (Aşıwa) diyalekti konuşulur. 2. Abaza-Hable […]

26 mins read

“ABAZA” ETNONİMİNİN TARİH YAZIMINDA İLK KULLANIMI*

Ruslan Karmov ******************* Bu makalede, yazılı tarihi kaynaklarda “Abaza” etnoniminin ilk kez kullanıldığı yer ve zamanın belirlenmesi ile ilgili araştırmaların bir analizi yapılmaktadır. Konunun irdelenmesi, günümüzde Abazalar için büyük önem arz eden etnik kökeninin incelenmesi bakımından önemli bir bilimsel değere sahiptir. Farklı yazılı tarihi kaynaklardan bazı metinlerin ayrıntılı filolojik analizinin yapıldığı bu çalışmada, aynı zamanda […]

2 mins read

ABAZA KÖYLERİ-2: Halkaçayır (Teşvikiye) / Yıldızeli / Sivas

Belge adı            : BOA, A.MKT.UM 481/51. Belge tarihi       : 3 Zilhicce 1277 [12 Haziran 1861] Belge konusu    : Sivas’ın Yıldızeli (Kilmigad) kazasındaki Halkaçayırı adlı araziye yerleşen Abaza Marşan kabilesinden 32 hane için Teşvikiye adıyla bir köy kurulması ve yerleşenlere tarla tahsisinde bulunularak tapu işlemleri için gerekli mazbataların işleme alınması. Belge çevirisi    :    Makâm-ı ulyâ-yı hazret-i Vekâletpenâhî’ye […]